درحال بارگذاري...
${resourceTitle}
0 Viewed

طراحی ابرخازن نانویی با چگالی انرژی نزدیک به باتری ‌اسید سرب [نوآوری‌ها و فناوری‌ها]

شاهرخیان، سعید , دانشگاه کوئینزلند استرالیا

  1. سال : 1404   
  2. همکاران طرح: دانشگاه کوئینزلند استرالیا
  3. منشاء: دانشگاه صنعتی شریف، دانشکده شیمی
  4. خلاصه/چکیده:در سال‌های اخیر، یکی از چالش‌های اصلی فناوری ذخیره‌سازی انرژی، یافتن راهکاری برای افزایش چگالی انرژی ابرخازن‌ها بدون تضعیف توان و چرخه‌پذیری آنها بوده است. ابرخازن‌ها به دلیل سرعت شارژ بالا، طول عمر بسیار زیاد و پایداری مناسب، جایگاهی کلیدی در سامانه‌های الکترونیکی و صنعتی دارند، اما چگالی انرژی آنها معمولاً بسیار کمتر از باتری‌ها است. دستیابی به مقادیری نزدیک به باتری سرب‌اسید، مدت‌ها یک هدف فناورانه مهم تلقی می‌شد. در همین راستا، پژوهشی مشترک میان دانشگاه صنعتی شریف به سرپرستی دکتر سعید شاهرخیان استاد دانشکده شیمی و دانشگاه کوئینزلند توانسته است یک ابرخازن نوین با چگالی انرژی بی‌سابقه 60.37 وات‌ساعت‌برکیلوگرم ایجاد کند و مسیر حرکت به‌سوی نسل جدید سامانه‌های ذخیره‌سازی انرژی را هموار سازد. این دستاورد حاصل توسعه مجموعه‌ای از الکترودهای مبتکرانه بر پایه کره‌های کربنی نیتروژن‌دار متخلخل (NPCS) و الکترولیت‌های ردوکس دوسویه است. در مرحله نخست، پژوهشگران صفحات گرافیتی (GS) را با استفاده از امواج فراصوت به‌طور جزیی لایه‌برداری کرده و سطح آنها را زبر و فعال‌سازی کردند. ‌همین سطوح زبرشده به‌عنوان کلکتور جریان مورد استفاده قرار گرفتند. سپس نانوکره‌های کربنی نیتروژن‌دار با روش هیدروترمال روی این صفحات رشد داده شد تا بستری یکنواخت، چسبنده و بدون نیاز به بایندر برای ساخت الکترودهای کربنی فراهم شود. گام بعدی استفاده از فعال‌سازی شیمیایی خلاقانه با ZnCl₂ بود. این فرایند موجب ایجاد شبکه‌ای با تخلخل بالا و سطح ویژه قابل‌توجه در NPCS شد که برای جذب گونه‌های ردوکس و انتقال یون‌ها اهمیت بنیادی دارد. با این روش، الکترودهایی با ساختار سبک، پایدار و دارای رسانایی بهبودیافته حاصل شد که توانایی پذیرش گونه‌های فعال ردوکس را به شکل چشمگیری افزایش می‌دهند. افزوده شدن هیدروکینون سولفونیک اسید (HQSA) هم‌زمان چند نقش کلیدی در طراحی الکترود مثبت ایفا کرد. HQSA نه‌تنها به‌عنوان افزودنی ردوکس کاتدی در الکترولیت به کار رفت، بلکه هنگام پوشش‌دهی الکترود با پلی‌پیرول (PPY)، به‌عنوان دوپانت در ساختار پلیمر رسانا نیز عمل کرد. این ترکیب هوشمندانه، منجر به تولید الکترودی شد که هم ظرفیت خازنی بالاتری دارد و هم تبادل بار سریع‌تری را تجربه می‌کند. پلی‌پیرول دوپ‌شده با HQSA (PPY(HQSA)) به‌صورت پوشش نانوساختاری روی NPCS رسوب داده شد تا الکترود مثبت دستگاه نهایی تشکیل شود. برای الکترود منفی، پژوهشگران از همان NPCS-GS بدون پوشش پلی‌پیرول بهره بردند، اما این بار به کمک رنگ آلی آلیزارین سرخ S (ARS) به‌عنوان افزودنی ردوکس آندی. ARS در الکترولیت نقش گونه فعال ردوکس را ایفا می‌کند و با افزودن مسیرهای تبادل الکترونی اضافی، ظرفیت ویژه الکترود منفی را بهبود می‌بخشد. این ترکیب دوسویه HQSA در سمت مثبت و ARS در سمت منفی، یک الکترولیت ردوکس دوگانه ایجاد کرده که باعث گسترش چشمگیر پنجره ولتاژی دستگاه تا حدود 1.8 ولت شده است؛ عددی که به‌طور معمول در ابرخازن‌های آبی به‌سختی قابل دستیابی است. پس از ساخت الکترودهای مثبت و منفی، دستگاه نهایی به‌صورت یک ابرخازن نامتقارن PPY(HQSA)@NPCS-GS//NPCS-GS مونتاژ شد. این سامانه که با الکترولیت ردوکس دوگانه HQSA (کاتدی) و ARS (آندی) کار می‌کند، توانست ظرفیت ویژه‌ای در حدود 134.16 فاراد بر گرم ثبت کند. حاصل کار چگالی انرژی 60.37 وات‌ساعت‌برکیلوگرم بود که آن را در محدوده عملکرد برخی باتری‌های سرب‌اسید قرار می‌دهد. در کنار این چگالی انرژی بالا، چگالی توان 630 وات‌برکیلوگرم نیز ثبت شد که نشان می‌دهد سرعت شارژ و تخلیه همچنان مناسب است و مسئله کاهش توان که در بسیاری از ابرخازن‌های ردوکس‌افزوده دیده می‌شود، در این طراحی با موفقیت کنترل شده است. نتایج این پژوهش ثابت می‌کند که استفاده از الکترولیت‌های فعال ردوکس یک مسیر جدی برای افزایش ظرفیت ویژه و انرژی ابرخازن‌ها است، به شرط آنکه چالش‌هایی مانند پایداری گونه ردوکس، انحلال، انتقال آهسته یون و کاهش توان با طراحی نانوساختاری مناسب و تنظیم دقیق مواد پلیمری و کربنی برطرف شود.
    این کار نشان داد که ترکیب الکترودهای بدون بایندر، ساختارهای متخلخل با سطح ویژه بالا، پلیمرهای رسانای دوپ‌شده و الکترولیت‌های مهندسی‌شده، امکان رقابت ابرخازن‌ها با باتری‌های سنتی را فراهم می‌کند. این کار می‌تواند نقطه آغاز توسعه ابرخازن‌هایی باشد که در مقیاس صنعتی، جایگزینی مؤثر در کاربردهای حمل‌ونقلی، الکترونیک‌های قابل‌حمل، و سامانه‌های توان پشتیبان به شمار آیند
  5. مرحله تحقیق:کاربردی
  6. نوع تحقیق:فناوری
  7. یادداشت:گنجینه
  8. توصیفگرها:
  9.     ابرخازن نانویی Nano Supercapacitor  
  10.     چگالی انرژی Energy Density  
  11.     باتری اسید سرب Lead-acid Battery  
  12.     ذخیره‌سازی انرژی الکتریکی Electrical Energy Storage  
  13.     فناوری نانو Nanotechnology  
  14.     الکترودهای نانوساختار Nanostructured Electrodes  
  15.     خازن الکتروشیمیایی Electrochemical Capacitor  
  16.     طراحی ابرخازن Supercapacitor Design  
  17.     دانشگاه صنعتی شریف Sharif University of Technology  
  18.     دانشکده شیمی Chemistry Departement
  19. نشانی وب: https://B2n.ir/ek1460
  20. شماره سند:03-519061